Advert
Güncel
Giriş Tarihi : 15-03-2021 12:48

Adıyaman halkının yaklaşık 2 asır önce yaptırdığı askeri kışlaya vefa

Adıyaman Kent Konseyi Yürütme Kurulu üyesi Doç. Dr. Murat Gökhan Dalyan, Adıyaman halkı tarafından yaklaşık 2 asır önce yaptırılarak devlete teslim edilen Halil Işık Kültür ve Sanat Evi'nin ilk adı olan "Hısn-ı Mansur Askeri Kışlası" olarak değiştirilmesi talebinde bulundu.

Adıyaman halkının yaklaşık 2 asır önce yaptırdığı askeri kışlaya vefa

Varlık Mahallesinde ve askerlik şube binasının batı tarafında bulunan, sonradan Vali Halil Işık Kültür ve Sanat Evi adı verilen tarihi yapı zamanının ender görülen çalışmasıyla Adıyaman halkı tarafından yaptırılarak devlete teslim edildi.

Adıyaman Kent Konseyi, kışlanın ilk adı olan "Hısn-ı Mansur Askeri Kışlası" olarak değiştirilerek bir hakkın teslim edilmesini istedi.

Adıyaman Kent Konseyi Yürütme Kurulu üyesi Doç. Dr. Murat Gökhan Dalyan, yaptığı açıklamasında, kışlaya ait önemli bilgiler verdi.

Dalyan, 1850'lerin ortalarından itibaren Adıyaman'ın kaza merkezi olma özelliğini kaybettiğini belirterek, "Bu nedenle Samsat, Kâhta ve Tokaris bölgesinden eşkıyaların sürekli olarak Adıyaman kaza merkezine ve çevre köylerine saldırılar düzenleyerek mal kaçırma ve yağma faaliyetlerinde bulundu.Bu nedenle Adıyaman halkı, bıktığı eşkıyalık faaliyetlerinden korunmak için çareyi kaza merkezinde sürekli asker bulundurmak gayesiyle bir kışla yapmaya karar vermiştir."dedi.

"Diğer vilayetlere de örnek teşkil etmiştir"

Bu arzularını merkezi hükümete bildirmek için Adıyaman halkı Elazığ’a Hacımollazade Mustafa Ağa isminde bir temsilci gönderdiğini ifade eden Dalyan, şöyle devam etti:

"Mustafa Ağa, Adıyaman halkının öşür miktarı olan 17 yük, 60 bin kuruşu (bir milyon yedi yüz yedi altmış bin kuruş) üç katına çıkarttığı gibi askeriyeye bir kışla yaptırma sözü vererek yetkilileri ikna etmiştir. Bu durum aynı zamanda Adıyaman’ın yeniden kaza olma yolunu açmıştır. Kışlanın yapılması ve yeniden Adıyaman’ın kaza merkezi yapılmasıyla eşkıyalığın ve yağmanın önleneceği umulmuştur. 

1863 yılında Adıyaman halkı bölgelerinde yapılacak olan kışla için kendi istekleriyle para toplamış, ellerinden geleni yapmış ve 1864 yılının bahar ayında tekrar çalışmalara başlayarak yılın sonunda belirlenen ölçülerde ve planlarda binayı bitirecekleri anlaşılmıştır. İki bölük süvari ve yarım tabur piyadeyi ve bir hastaneyi içeren inşaata kış mevsimine kadar devam edilerek inşaatın duvarlarının yapımı bitirilmiştir.

Adıyaman halkının inşaata göstermiş olduğu bu ilgi sayesinde kış mevsimine girerken kışlanın alt katı ve odalarının inşaatı bitirilerek bir kısım askerin barınmasının uygun hale getirilerek askerlerin hizmetine sunulmuştur. İnşaatın kalan orta ve üst katlarının ise mevsimsel koşullardan dolayı baharda bitirilmesine karar verilmiştir. Durum diğer vilayetlere de örnek teşkil etmiştir."

"Adıyaman halkının bu güzel katkısı Osmanlı Devleti yetkililerin takdirini kazanmıştır"

Adıyaman halkının devletine ve askeriyesine olan bu güzel katkısı Osmanlı Devleti yetkililerin takdirini kazandığını kaydeden Dalyan, "Yetkililer bu durumun diğer vilayetlere örnek teşkil etmesi için inşaat hakkında Osmanlı resmi gazetesi olan Takvim-i Vakayi’de haber olmasını istemişlerdir. 

Kışlanın inşaatını üstlenen ve yapı denetimini yapan kişinin Kol Ağası Ahmet Efendi olduğu görülmektedir. 4 Mart 1867 tarihinde yapılan kışlanın tamiratı için gerekli olan bir miktar masraf yine ilk inşaat işinde olduğu gibi Adıyaman halkı tarafından gönüllü olarak karşılanmıştır. Ancak yapılan bu tamiratın uygunluğunun askeri yetkililerce incelenmesi istenmiştir."şeklinde ifade etti.

İlk modern tıp merkezi

"Bu kışla aynı zamanda Adıyaman bölgesindeki ilk modern tıp uygulamalarının merkezini oluşturduğu düşünülebilir" diyen Dalyan, "1864 yılında yaptırılan Hısn-ı Mansur Askeri Kışlası'nın hastane olarak inşa edilen revir kısmı, Adıyaman’ın ilk modern tıp uygulamalarının yapıldığı yerdir."dedi.

"Eşkıya takibinde kullanılmak üzere askeriyeye binek hayvanı bağışında bulunmuş"

Dalyan, kışlanın yapımı için ilin her bölgesinden bağış yapıldığının altını çizerek, şöyle devam etti:

"Adıyaman halkı sadece kışla ihtiyacı ile yetinmemiş, inşaatın bitmesinden sonra eşkıya takibinde kullanılmak üzere askeriyeye binek hayvanı bağışında da bulunmuştur. Nisan 1866 tarihinde Adıyaman halkı ve memurları, Mirliva İsmail Paşa’nın kumandasında olan dördüncü ordunun Islahiye Fırkasına nakliye ve taşınma işlerinde kullanmaları için 17 adet katır alıp bağışlamışlardır. Bağışçılara bakıldığında bir yerden değil birçok yerden bağış olduğu görülmektedir.

Buna Samsat Müdürü Bedreddin Ağa, Hısn-ı Mansur Kaymakamı İsmail Bey, Hanedandan Hacı Molla Efendi, Mahdumu Hacı Mustafa Ağa, Hanedandan Bereketzade Bekir Ağa, Hanedandan Terkenda Cafer Ağa,  Hurraf  Köyü Hanedanından Tahir Ağa, Hosirge Muhtarı Muhammed, Mülükanlı ağaları, Gergerli Başıbüyükzade Ömer Lütfi Bey, Pirdesu Muhtarı Ali Kahya ve Kefozi (Tokaris) ağaları olduğu görülmektedir."

"Bina harabeye dönüşmüş"

Orijinalinde iki katlı olarak devletten yardım almadan sadece Adıyaman halkının bağışlarıyla inşa edildiğini yineleyen Dalyan, "Bu bina zamanın acımasızlığı ile harabeye dönüşmüş daha sonra da Adıyaman’ın eski valilerinden Halil Işık tarafından tek kat olarak onarılmıştır. Tarihe ve esere vefa adına ve aynı zamanda aslına uygun olması bakımından binaya “Hısn-ı Mansur Askeri Kışlası” isminin yeniden verilmesi kamuoyunun beklentisidir.

Binanın yeniden onarılmasına katkı sunan Sayın Vali Halil Işık’a teşekkür mahiyetinde binanın uygun bir yerine bir plaka/tabela asılması hakkı teslim etme adına önemsiyoruz."dedi.

 

Kaynak : PHA
@
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
Gölbaşı’nda Cumhuriyet Bayramı Coşkuyla Kutlandı
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Gölbaşı MYO öğrencilerinden çevre temizliği
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA